Ochrona małoletnich
Standardy ochrony
małoletnich
Dokument opracowany w NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej dr n. med. Aleksandry Hercki-Mulas w związku z ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
Wydanie 1 01.08.2024 r.
Rozdział 1 Postanowienia ogólne
- Standardy Ochrony Małoletnich w NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas, z siedzibą w Gliwicach, ul. Lucjana Malinowskiego 11, zostały opracowane w związku z obowiązkami prawnymi nałożonymi ustawą z dnia 13 maja 2016r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
- Ilekroć w niniejszym dokumencie jest mowa o:
- krzywdzeniu małoletniego – należy przez to rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego (w tym czynu nieobyczajnego) na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym członka personelu lub przez zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie;
- przemocy fizycznej – należy przez to rozumieć celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być wszelkiego rodzaju urazy fizyczne m.in.: złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne;
- przemocy psychicznej – należy przez to rozumieć wszelkie działania wpływające negatywnie na psychikę małoletniego m.in.: powtarzające się poniżenie, upokarzanie i ośmieszanie, wciąganie w konflikt osób dorosłych, manipulowanie małoletnim, brak odpowiedniego wsparcia, uwagi, stawianie małoletniemu wymagań i oczekiwań, którym nie jest w stanie sprostać;
- przemocy seksualnej – należy przez to rozumieć angażowanie małoletniego w aktywność seksualną przez osobę dorosłą. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie dziecka, współżycie z dzieckiem) oraz zachowań bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie dziecku materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm);
- małoletnim – należy przez to rozumieć osobę, która nie ukończyła 18 roku życia lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku którego uzyskała pełnoletniość);
- opiekunie – należy przez to rozumieć opiekuna faktycznego/prawnego – osobę uprawnioną do reprezentacji i stanowieniu o małoletnim;
- kierownictwie – należy przez to rozumieć właściciela-kierownika podmiotu leczniczego, jego zastępców, pełnomocników oraz wszelkie osoby mające uprawnienia decyzyjne w podmiocie leczniczym, niezależnie od nazwy ich funkcji;
- personelu – należy przez to rozumieć wszystkie osoby zatrudnione, współpracujące lub świadczące usługi w NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas, które biorą udział w udzielaniu świadczeń zdrowotnych małoletnim lub mogą mieć kontakt z małoletnim bądź uczestniczą w procedurze zatrudniania, niezależnie od wykonywanego zawodu i podstawy prawnej udzielania świadczeń zdrowotnych lub wykonywania obowiązków służbowych;
- standardach – należy przez to rozumieć niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich;
- zatrudnieniu – należy przez to rozumieć nawiązanie współpracy z jakąkolwiek osobą na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej (kontraktowej).
- Obowiązek przestrzegania standardów ma każdy członek personelu oraz kierownictwo podmiotu leczniczego.
- Dla potrzeb przeciwdziałania krzywdzeniu małoletnich, personel i kierownictwo podejmuje działania określone standardami również w sytuacji zaobserwowania lub powzięcia informacji o krzywdzeniu małoletniego przez dorosłe osoby trzecie lub przez innych małoletnich.
- Za wdrożenie, monitorowanie przestrzegania, ocenę realizacji standardów oraz inne zadania określone w standardach odpowiedzialny jest właściciel-kierownik podmiotu leczniczego.
- Przed zatrudnieniem jakiejkolwiek osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletnim lub będzie uczestniczyć w ich udzielaniu, należy uzyskać informację z Rejestru Sprawców Przestępstw Na Tle Seksualnym dotyczącą tego, czy dana osoba figuruje w tym rejestrze.
- Przed zatrudnieniem osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletnim lub będzie uczestniczyć w ich udzielaniu, należy zobowiązać ją do złożenia oświadczenia o tym, że nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w standardzie 6 oraz że nie toczy się wobec niej postępowanie przygotowawcze lub sądowe dotyczące tych przestępstw. Wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 1 do standardów.
- Każdy członek personelu ma obowiązek zapoznania się ze standardami. Potwierdzeniem zapoznania się ze standardami przez członka personelu jest złożenie przez niego oświadczenia, wzór którego stanowi załącznik nr 2 do standardów.
- Właściciel-kierownik podmiotu leczniczego co najmniej raz do roku w grudniu:
- dokonuje przeglądu Rejestru Sprawców Przestępstw Na Tle Seksualnym, ustalając czy członek personelu, który udziela świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczy w ich udzielaniu w podmiocie leczniczym, nie został wpisany do tego rejestru;
- odbiera oświadczenia od członka personelu, który udziela świadczeń zdrowotnych małoletnim lub uczestniczy w ich udzielaniu w podmiocie leczniczym, o tym, że nie został on wpisany do Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w standardzie 6 oraz że nie toczy się wobec niego postępowanie przygotowawcze lub sądowe dotyczące tych przestępstw. Wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 1 do standardów.
- W przypadku powzięcia informacji o:
- wszczęciu lub prowadzeniu wobec członka personelu postępowania karnego o przestępstwa określone w standardzie 6, właściciel-kierownik podmiotu leczniczego niezwłocznie odsuwa takiego członka od wszelkich form kontaktu z małoletnimi;
- skazaniu członka personelu za przestępstwo lub przestępstwa określone w standardzie 6, właściciel-kierownik podmiotu leczniczego niezwłocznie rozwiązuje z nim umowę będącą podstawą zatrudnienia lub odwołuje go ze stanowiska.
Rozdział 2 Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnimi a personelem
- Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez personel oraz kierownictwo NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas w kontaktach z małoletnimi jest działanie na rzecz ich dobra.
- Członkowie personelu oraz kierownictwo:
- traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontakcie z małoletnimi spokój i cierpliwość, a także okazują zrozumienie dla ich trudności, problemów i potrzeb;
- dbają o przestrzeganie ich praw pacjenta;
- respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych;
- w miarę możliwości tłumaczą im podejmowane działania adekwatnie do wieku, jednocześnie starając się minimalizować strach i lęk wynikający z sytuacji oraz dążą do uzyskania aprobaty na udzielane świadczenia zdrowotne;
- dają możliwość wyrażania przez małoletniego swojego zdania oraz zapewniają małoletniemu prawo do bycia wysłuchanym.
- Każda osoba zatrudniona w podmiocie leczniczym, która ma świadomość, iż małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązana jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z tym małoletnim.
- Jeżeli małoletni swoim postępowaniem dąży do nawiązania z członkiem personelu kontaktu fizycznego o potencjalnie niestosownym bądź nieadekwatnym charakterze, personel podejmuje odpowiednie, stanowcze działania, wyjaśniając z wyczuciem małoletniemu konieczność zachowania granic strefy osobistej.
- Na badanie małoletniego pacjenta należy uzyskać zgodę opiekuna według przepisów prawa polskiego, z zastrzeżeniem sytuacji nagłych.
- Badanie małoletniego należy wykonać w obecności jego opiekuna.
- Kontakt fizyczny z małoletnim odbywa się jedynie podczas wykonywania świadczeń medycznych, za zgodą opiekuna i za zgodą małoletniego – w przypadku ukończenia przez niego 16 roku życia lub zawarcia małżeństwa.
- Podczas badania małoletniego pacjenta należy zapewnić mu intymność adekwatną do jego wieku, potrzeb i oczekiwań.
- Należy zachęcać małoletniego do przyjmowania asertywnej postawy, wyrażania własnych opinii, informowania o własnych odczuciach.
- Małoletniego i jego opiekuna należy poinformować o możliwości zgłoszenia niewłaściwego zachowania pracownika NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas względem małoletniego, wypowiedzianych przez niego słów, wykonywanych gestów lub innego zachowania, które wywołało uczucie dyskomfortu/zaniepokojenia lub było obraźliwe/krzywdzące.
- Małoletni i jego opiekun mogą dokonać zgłoszenia każdemu pracownikowi NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas, który zobowiązany jest powiadomić o tym Kierownika Przychodni lub osobę odpowiedzialną za realizację Standardów.
- Członkowie personelu zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich.
Rozdział 3 Katalog zachowań zabronionych
- Zabrania się stosowania jakiejkolwiek formy lub postaci przemocy wobec małoletnich – zarówno przemocy fizycznej, jak i psychicznej (werbalnej).
- Zabrania się dotykania małoletnich w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany lub który wykracza poza uzasadnioną potrzebę medyczną.
- Zabrania się prezentowania małoletnim treści o charakterze erotycznym, pornograficznym bądź przemocowym.
- Zabrania się wyśmiewania małoletnich, poniżania ich lub etykietowania.
- Nie należy ujawniać informacji wrażliwych dot. dziecka wobec osób nieuprawnionych.
- Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy lub autorytetu.
- Personel nie może kontaktować się bezpośrednio z małoletnim z pominięciem jego opiekuna.
- Personel nie może nawiązywać kontaktów z małoletnim w innej niż przewidziana udzielaniem świadczeń zdrowotnych formie, w szczególności poprzez zapraszanie albo przyjmowanie zaproszeń od małoletnich w mediach społecznościowych, komunikatorach lub za pośrednictwem innych prywatnych form kontaktu.
Rozdział 4 Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego oraz osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń i informowanie odpowiednich instytucji
- W przypadku zaobserwowania lub powzięcia informacji o:
- sytuacji przemocy bądź wykorzystania małoletniego – każdy członek personelu lub kierownictwa jest zobowiązany do natychmiastowej reakcji, zmierzającej do powstrzymania zachowań niedozwolonych i zapewnienia ochrony małoletniemu;
- zachowań rodzących podejrzenie przemocy bądź wykorzystania małoletniego – każdy członek personelu lub kierownictwa jest zobowiązany do zgłoszenia ich kierownikowi podmiotu leczniczego;
- naruszenia standardów – każdy członek personelu lub kierownictwa jest zobowiązany do niezwłocznego zgłoszenia podejrzenia naruszeń kierownikowi podmiotu leczniczego.
- Podejrzenie naruszenia standardów, w szczególności poprzez krzywdzenie małoletnich, można zgłaszać p. Dr n. med. Aleksandrze Hercce-Mulas lub na adres e-mailowy: kontakt@hercka.pl
- Kierownik podmiotu leczniczego dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, podejmując wszelkie niezbędne działania. Podejmowane działania kierownik podmiotu leczniczego dokumentuje.
- W przypadku, gdy zgłoszono podejrzenie krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, członek ten zostaje natychmiast odsunięty od wszelkich form kontaktu z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.
- W przypadku zaobserwowania, że opiekun małoletniego zaniedbuje jego potrzeby psychofizyczne lub rodzina jest niewydolna wychowawczo, stosuje przemoc wobec małoletniego bądź godzi się na jej stosowanie lub w inny sposób krzywdzący małoletniego sobie nie radzi, należy podjąć działania adekwatne do sytuacji.
- W sytuacji opisanej w standardzie 5, w przypadku:
- ubóstwa – można porozmawiać z opiekunem małoletniego i poinformować go o możliwościach wsparcia, w szczególności o ośrodkach pomocy społecznej;
- zaniedbania – można poinformować o możliwości wsparcia psychologicznego, w szczególności o telefonach zaufania oraz poradniach specjalistycznych;
- przemocy – można wszcząć procedurę Niebieskiej Karty.
- W przypadku, gdy z rozmowy z opiekunem wynika, że nie jest on zainteresowany pomocą małoletniemu, ignoruje zdarzenie bądź stan psychofizyczny małoletniego lub w inny sposób nie wspiera małoletniego, który doświadczył krzywdzenia, kierownik podmiotu leczniczego sporządza wniosek o wgląd w sytuację rodziny, który kieruje do właściwego sądu rodzinnego. Z wniosku sporządza się notatkę.
- W przypadku podejrzenia, że zdrowie lub życie małoletniego są zagrożone lub gdy istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na małoletnim, kierownik podmiotu leczniczego sporządza zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa i przekazuje je do właściwej miejscowo policji lub prokuratury. Z zawiadomienia sporządza się notatkę.
- Informację o podjętej interwencji umieszcza się w dokumentacji medycznej dziecka.
Rozdział 5 Zasady aktualizacji Standardów oraz zakres kompetencji osób odpowiedzialnych za przygotowanie członków personelu do ich stosowania
- Kierownik podmiotu leczniczego nie rzadziej niż co dwa lata dokonuje przeglądu standardów w celu ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy udokumentować.
- Członkowie personelu, małoletni lub ich przedstawiciele ustawowi mogą przekazywać swoje uwagi do standardów do kierownika podmiotu leczniczego.
- Kierownik podmiotu leczniczego może sprawdzać znajomość standardów wśród personelu oraz organizować szkolenia z zakresu standardów.
Rozdział 6 Zasady udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zapoznania się z nimi i ich stosowania
- Standardy są dokumentem ogólnodostępnym. Standardy znajdują się:
- w recepcji;
- na stronie internetowej podmiotu leczniczego pod adresem: www.hercka.pl
- Każdy małoletni lub opiekun małoletniego może otrzymać kopię standardów dostępnych w recepcji do wglądu.
- W oparciu o standardy opracowano ich wersję skróconą, zawierającą informacje istotne dla małoletnich. Skrócona wersja standardów stanowi załącznik nr 3.
Rozdział 7 Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet oraz procedury ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie
- Podmiot leczniczy zapewnia dostęp do sieci Internet.
- Dostęp do sieci Internet jest zabezpieczony hasłem oraz tak skonfigurowany, że uniemożliwia wchodzenie na strony:
- o treści pornograficznej lub erotycznej;
- przedstawiające obrazy przemocy lub okrucieństwa wobec innych ludzi lub zwierząt;
- witryny hazardowe;
- niemoderowane pokoje czatu.
Rozdział 8 Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy
- Po ujawnieniu krzywdzenia małoletniego, kierownik podmiotu leczniczego ustala plan jego wsparcia wraz z jego opiekunem, o ile to nie on dopuszcza się krzywdzenia.
- O ile to możliwe, po ustaleniu planu wsparcia kierownik podmiotu leczniczego wysłuchuje zdania małoletniego i je uwzględnia.
Rozdział 9 Zasady ochrony wizerunku małoletniego
- Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach zgodnych z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016.
- Wizerunek małoletniego podlega ochronie.
- Upublicznienie wizerunku małoletniego utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody opiekuna tego małoletniego.
- Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczne wydarzenie, zgoda opiekuna na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.
- Wizerunek małoletniego utrwalony za pomocą kamer monitoringu wizyjnego służących do rejestracji obrazu na potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa osobom i mieniu znajdującym się w podmiocie leczniczym nie podlega upublicznieniu i nie wymaga zgody opiekuna małoletniego do utrwalania jego wizerunku. Wykorzystanie utrwalonych w ten sposób materiałów ograniczone jest wyłącznie do pierwotnie określonych dla ich rejestracji celów.
Rozdział 10 Postanowienia końcowe
- Standardy względem osób zatrudnionych w NZOZ Centrum Implantologii i Estetyki Stomatologicznej Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas mają moc regulacji wewnętrznych, do przestrzegania których są oni zobowiązani.
- Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. Ogłoszenie standardów odbywa się poprzez ich opublikowanie w formie określonej w standardzie 1 Rozdział 6.
- Kierownik podmiotu leczniczego uprawniony jest do dokonywania zmian standardów. Zmienione standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia w sposób określony w standardzie 1 Rozdział 6.